Bu ders notu
  • 5733 kişi okudu


Türkiye’nin Dağları – Orojenik Hareketlerle Oluşan Dağlar

Bu ders notu sizce ne kadar yararlı?

Genelde eğimli ve çevresine göre yüksekliği 500 m’den fazla olan yerlere dağ denir. Türkiye’deki dağları oluşum bakımından iki bölüm altında ele almak mümkündür: Orojenik hareketlerle oluşan dağlar ve Volkanik hareketlerle oluşan dağlar.

 

OROJENİK HAREKETLERLE…

Genelde eğimli ve çevresine göre yüksekliği 500 m’den fazla olan yerlere dağ denir. Türkiye’deki dağları oluşum bakımından iki bölüm altında ele almak mümkündür: Orojenik hareketlerle oluşan dağlar ve Volkanik hareketlerle oluşan dağlar.

 

OROJENİK HAREKETLERLE OLUŞAN DAĞLAR

Dağ oluşum hareketlerine orojenez adı verilir. Okyanus veya deniz tabanlarında biriken büyük tortulların yan basınçların etkisiyle yükselerek deniz seviyesinin üzerine çıkmasıyla orojenik dağlar oluşur.

 

Orojenik hareketlerle oluşan dağlar iki şekilde oluşur:

  1. Kıvrımlı Dağlar

Orojenez sırasında arazideki tortul tabakalar esnekse yan basınçların etkisiyle tabakalar kıvrılır. Bu şekilde oluşan dağlara kıvrımlı dağlar denir.

Kıvrılma sonucunda yüksekte kalan kısımlara antiklinal, alçakta kalan kısımlara ise senklinal denir.

Türkiye’de kıvrılma sonucunda oluşmuş dağlar, Karadeniz kıyısı boyunca uzanan Kuzey Anadolu Dağları ve Akdeniz kıyısı bıyunca uzanan Toros sıradağlarıdır.

Bunlar III. Jeolojik devirde oluşan Alp-Himalaya kıvrım kuşağının uzantılarıdır.

Toros sıradağları ise Antalya Bölümü’nde Batı Toroslar, Adana Bölümünde Orta Toroslar, Doğıu ve Güneydoğu bölgeleri arasında Güneydoğu Toroslar olarak uzanır.

Kuzey Anadolu Dağları ise Doğu Karadeniz, Orta Karadeniz ve Batı Karadeniz dağları olarak uzanırlar.

 

2. Kırıklı Dağlar

Orojenez esnasında arazideki tortul tabakalar kıvrılamayacak kadar sertse esnemez kırılır. Bu şekilde oluşan dağlara da kırıklı dağlar denir.

Kırıklı tabakalarda oluşan kırık dağların yüksekte kalan kısımlarına horst, alçakta kalan kısımlarına graben adı verilir.

Türkiye’deki kırıklı (harstlara) dağlara örnek olarak Ege Bölgesi’nde Marda, Yunt, Boz, Aydın Dağları; Akdeniz Bölgesi’nde Nur (Amanos) Dağları gösterilebilir.

Ege Bölgesi’nde Bakırçay, Gediz, K. Menderes, B. Menderes ile Akdeniz’deki Amik Ovası birer graben örneğidir.

Okunma Sayısı 5733
Ders notunu okumak için tıklayın

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir