Bu ders notu
  • 3098 kişi okudu


l. ve ll. İnönü Muharebeleri Özet Konu Anlatımı

Bu ders notu sizce ne kadar yararlı?

l. İNÖNÜ MUHAREBESİ (6-10 Ocak 1921)

Yunanlılar Çerkez Ethem'in isyanından yararlanarak taarruza geçtiler.
Amaçları;
– Eskişehir ve dolaylarındaki demiryollarını ele geçirmek,
– Ankara'ya kadar ilerleyip meclisi dağıtmak ve Ulusal Mücadeleyi etkisiz kılmaktı.

Yunanlılar…

l. İNÖNÜ MUHAREBESİ (6-10 Ocak 1921)

Yunanlılar Çerkez Ethem'in isyanından yararlanarak taarruza geçtiler.
Amaçları;
– Eskişehir ve dolaylarındaki demiryollarını ele geçirmek,
– Ankara'ya kadar ilerleyip meclisi dağıtmak ve Ulusal Mücadeleyi etkisiz kılmaktı.

Yunanlılar Eskişehir İnönü'de durduruldular.Bursa yönüne geri çekilmek zorunda kaldılar.
* Bu muharebe Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kazandığı ilk savunma muharebesidir.
Bu başarının iç ve dış politikada olumlu etkileri olmuştur.
1) MUHAREBE'NİN SONUÇLARI
a) SİYASİ SONUÇLAR
1) Londra konferansı (21 Şubat -12 Mart 1921)
l.inönü Muharebesinde ki başarı İtilaf Devletleri: arasındaki antlaşmazlıkları su yüzüne çıkardı. Sevr antlaşması’nı
yeniden gözden geçirmek ve biraz değiştirerek Türklere kabul ettirmek istediler.
Türk ordusunun doğuda Ermenilere karşı kazandığı başarılar, güneyde Fransızlara karşı halkın direnişi,
TBMM île Sovyet Rusya'nın yakınlaşması Londra Konferansı’nın toplanmasının diğer nedenleridir.
Konferansa İstanbul Hükümeti çağrıldı, itilaf devletleri İstanbul'dan gelecek delegeler arasında TBMM nin de bir temsilci bulundurmasını istediler.
Bu tavıra TBMM karşı çıktı, doğrudan çağrılmadıkça konferansa katılmayacağım bildirdi, italya aracılığıyla
TBMM konferansa resmen davet edildi.
TBMMM'nin konferansa katılmasının nedenleri şunlardır:
* Barış yanlısı olduğunu göstermek
* Misak-ı Milli'yi dünya kamuoyuna tanıtmak
* TBMM'nin dış siyasette de söz sahibi olduğunu İstanbul Hükümeti'ne kabul ettirmek
Konferansta İstanbul Hükümeti Tevfik Paşa tarafından TBMM ise dışişleri bakanı Bekir Sami Bey başkanlığında kurul tarafından temsil edilmiştir
YORUM : Her iki tarafında itilaf Devletleri tarafından davet edilmesinin nedeni iki hükümet arasındaki fikir ayrılığından yararlanmaktır.
Görüşmelerden sonuç alınamamıştır. Bekir Sami Bey'in yaptığı ikili antlaşmalarda bağımsızlığa aykırı bulunduğundan TBMM tarafından reddedilmiştir.


Önemi:

TBMM Hükümeti konferansa katılmakla, “Türkler barışa yanaşmıyorlar,savaşı uzatıyorlar” propagandalarını da etkisiz hale getirmiştir.

2) Moskova antlaşması (16 Mart 1921)
itilaf Devletlerinin yanında savaşa giren Çarlık Rusyası, çıkan Bolşevik İhtilali nedeniyle savaştan
çekilmiştir.Yeni rejim ve yöneticileri emperyalizme karşı olduklarını duyurmuşlar ve savaş sırasında
yapılan gizli antlaşmaları dünya kamouyuna açıklamışlardır. itilaf Devletlerinin Anadolu üzerinde izledikleri
politika TBMM ile Sovyet Rusya'yı birbirine yakıniaştırdı,Anadolu hareketinin başarısı Boğazlardan
ve güneyden gelecek saldırıları Sovyet Rusya için önleyecekti. Bu arada TBMM ordulannın Doğu ve
Güney cephesindeki başarılarına Batı Cephesi eklenince Sovyet Rusya TBMM ile Moskova Antlaş-
ması’nı imzaladı.
Moskova Antlaşmasi'na göre;

Sovyet Rusya Misak-ı Milliyi tanıyacaktır

Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusyası arasındaki imzalanmış olan antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.

Sovyet Rusya kapitülasyonların kaldırılmasını kabul edecektir.

iki taraftan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır.

Türk Hükümeti'nin Ermenistan ve Gürcistan ile yaptığı antlaşmanın tanınması için Batum,Gürcistan'a verilecektir.

iki devlet arasında ekonomik ilişkiler artırılacaktır.

Önemi:

İlk kez büyük bir devlet TBMM'yi ve Misakı Milli'yi resmen tanımış oluyordu. –

Bu antlaşma ile Ulusal Mücadele için gerekli askeri malzeme ve mali destek sağlanmıştır.

Dikkat: Bu antlaşma ile Batum'un Gürcistan'a bırakılması kabul edilerek Misak-ı Milli'den ilk ödün verilmiştir.

3) Türk – Afgan Dostluk Antlaşması (1 Mart 1921)
Türk delegeleri Moskova'dayken Türk-Afgan dostluk antlaşması imzalandı.
Afganistan Ankara Hükümetini tanımış, Ankara’ya elçi göndererek Kurtuluş Savaşı'nı desteklediğini göstermiştir.

I.İNÖNÜ MUHAREBESİ'NİN GENEL SONUÇLARI

Kuva-i Milliye sorunu kesin olarak ortadan kalkmıştır.

TBMM'ye ve düzenli orduya güven artmış,istiklal Mahkemeleri geçici olarak kapatılmıştır,

İsmet Bey generalliğe yükseltilmiştir.

Yeni Türk Devleti'nin ilk anayasası olan Teşkilat-ı Esasi-ye (20 Ocak 1921) ve İstiklal Marşı (12 Mart 1921) kabul edilmiştir.

b) II. İNÖNÜ MUHAREBESİ  (23-31 Mart 1921)


Yunanistan Londra Konferansı ile kendine destek veren devletlerin bu desteğine layık olduğunu göstermek,
l.İnönü Muharebesi'nin öcünü almak ve Türk ordusunun toparlanmasını önlemek amacıyla ikinci kez İnönü mevzilerinden saldırdı.
Bu saldırı düzenli ordular tarafından durduruldu ve geri çekilmek zorunda kaldı.
Mustafa Kemal Batı Cephesi Komutanı ismet Paşa'ya çektiği kutlama telgrafında “Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz ” diyerek zaferin tarihi önemini de belirtmiştir.
Sonuçları

İtalyanlar Anadolu'yu boşaltmaya başladılar (5 Temmuz 1921).

Fransızlar barış amacıyla ilk kez Anadolu'ya elçi gönderdiler.

İngilizler İstanbul'un işgalinden sonra tutukladıkları bir kısım milletvekillerini salıverdiler.

Türk ordusu çekilen Yunanlıları dağıtabilmek için 15 Nisan'a kadar Aslıhanlar yöresinde çarpıştıysa da amacına tam ulaşamadı.
II. İnönü Muharebesi'nden sonra Yunanlılara bir saldırı da Refet Bey tarafından düzenlenmiş, başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Bunun üzerine Refet Bey geri çekilmiş ve tüm Batı Cephesi Komutanlığına İsmet Paşa getirilmiştir

Okunma Sayısı 3098
Ders notunu okumak için tıklayın

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir