Bu ders notu
  • 3828 kişi okudu


İslamiyet Öncesi Türk Tarihi – Kültür ve Uygarlık – Yazı, Dil ve Edebiyat

Bu ders notu sizce ne kadar yararlı?

YAZI

Türklerin kullandığı alfabeler:

–          Göktürk (milli alfabe)

–          Uygur (milli alfabe)

–          Arap

–         …

YAZI

Türklerin kullandığı alfabeler:

–          Göktürk (milli alfabe)

–          Uygur (milli alfabe)

–          Arap

–          Kiril

–          Soğd

–          Latin

Orhon (Orhun) Alfabesi

–          Türklerin en eski milli alfabesidir.

–          38 harften oluşan alfabe sağdan sola yazılmaktadır.

–          Bu alfabe ile yazılmış en önemli eser Göktürk Kitabeleri dir.

Uygur Alfabesi

–          Türklerin ikinci alfabesi olan Uygur Alfabesi, Soğd Alfabesi’nin geliştirlmiş şeklidir.

 

EDEBİYAT

SÖZLÜ EDEBİYAT

Koşuk: Şölenlerde saz eşliğinde söylenen şiirlerdir.

Sav: Türk atasözleridir.

Sagu: Yuğ törenlerinde büyük kişiler için yakılan ağıtlardır.

Destan: Adet, töre, inanç ve yaşam tarzları konusunda bilgi veren eserlerdir.

 

Önemli Türk Destanları

Alper Tunga ve Şu Destanları : İskitler (Sakalar)

Ergenekon ve Bozkurt Destanları : Göktürkler

Manas Destanı : Kırgızlar

Türeyiş ve Göç Destanları : Uygurlar

Dede Korkut Destanı : Oğuzlar

Oğuz Kağan Destanı : Asya Hunları

Not: Destanlar eski Türklerde canlı bir halk edebiyatının varlığını ortaya koymaktadır.

 

YAZILI EDEBİYAT

Göktürk Kitabeleri

–          Göktürk (Orhun) Kitabeleri Türk tarihinin ilk milli kaynağı olma özelliğine sahiptir.

–          Kitabeler:

·        Bilge Kağan

·        Kültigin

·        Tonyukuk

–          Yolluğ Tigin tarafından taşa kazınan yazılar O’na Türklerin ilk tarihçisi ve edebiyatçısı unvanının verilmesine neden olmuştur.

–          İsveçli Subay Strahlenberg’in bulduğu kitabeleri, Danimarkalı dil bilimci Wilhelm Thomsen okumuştur.

Göktürk Kitabeleri:

–          İlk Türkçe metin olma,

–          Vatan sevgisi aşılama,

–          Türk devlet adamlarının millete hesap verme,

–          Devlet ve milletin karşılıklı olarak görevlerini belirtme,

–          Siyasi hayatı anlatma,

–          Türk kültürü hakkında bilgi verme,

–          Sosyal devlet anlayışı hakkında bilgi evrme

gibi özelliklere sahiptir.

 

Karabalsagun Yazıtları

–          Uygurlara ait olan bu yazıtlar Mani dininin özelliklerine uygundur.

–          Üzerinde Türkçe, Çince ve Soğdca yazılar bulunmaktadır.

 

Yenisey Yazıtları

–          Kırgızlara ait taş yazılarıdır.

–          V. Yüzyıla ait olduğu düşünülmektedir.

 

TAKVİM

–          İslamiyet öncesi dönemlerde Türk toplulukları 12 Hayvanlı Türk Takvimi’ni kullanmışlardır.

–          Takvim 12 yıl esasına göre düzenlenerek, her yıla bir hayvanın ismi verimiştir.

 

Türklerin Tarihte Kullandığı Takvimler

12 Hayvanlı Takvim: Daha çok İslamiyet’ten önceki Türk toplulukları tarafından kullanılan güneş takvimidir.

Hicri Takvim: Türk- İslam devletlerinde kullanılan ay takvimidir.

Celali Takvimi: Büyük Selçuklu hükümdarı Melikşah Dönemi’nde hazırlanan güneş takvimidir.

Rumi Takvim: Osmanlı Devleti’nde XVII. Yüzyılın sonlarında ekonomik amaçlı olarak hazırlanan takvimdir.

Miladi Takvim: 1 Ocak 1926 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanan ve günümüzde de kullanılan güneş takvimidir.

Okunma Sayısı 3828
Ders notunu okumak için tıklayın

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir