Bu ders notu
  • 4044 kişi okudu


İslamiyet Öncesi Türk Tarihi – Kültür ve Uygarlık – Din ve İnanç Sistemi

Bu ders notu sizce ne kadar yararlı?

Eski Türk devletlerinde Türk halkı, dini bir toplum olmayıp daha çok siyasi bir karaktere sahipti. Bu sebeple din görevlileri ayrıcalıklı bir sınıf oluşturmamıştır. Din adamlarına büyük saygı duyulmuş ancak siyasi meselelere karışmalarına müsaade edilmemiştir.

   …

Eski Türk devletlerinde Türk halkı, dini bir toplum olmayıp daha çok siyasi bir karaktere sahipti. Bu sebeple din görevlileri ayrıcalıklı bir sınıf oluşturmamıştır. Din adamlarına büyük saygı duyulmuş ancak siyasi meselelere karışmalarına müsaade edilmemiştir.

             Totemizm

–          Eski Türk topluluklarının klan aşamasında inandıkları bir sistemdir.

–          Kutsal kabul edilen bitki veya hayvanlara bağlılık içermektedir.

–          Kurttan Türeyiş Efsanesi, totem odlusunun en önemli kanıtıdır.

              Şamanizm

–          Türklerin etkilendiği en önemli inançlardan biri de Şamanizm’dir.

–          Şamanizm bir din olmayıp daha çok büyü ve gizli güçlere inanma biçiminde ortaya çıkmıştır.

–          Bu inancın temsilcilerine Şaman denilmiştir.

–          Şamanlıkta şifa vericilik esastır.

 

                Doğalar Kültü

–          Eski Türkler dağ, tepe, kaya, ırmak, vadi, ay, güneş gibi varlıklarda birtakım gizli güçlerin olduğuna inanıyorlardı.

–          Doğadaki bu ruhlara idig, yer-su denilmiştir.

                Atalar Kültü

–          Eski Türklerde ölen kişilere ve atalara ait hatıralar kutsal sayılmıştır.

–          Ölmüş ataların ruhlarının kendilerini koruduğuna inanmışlar ve onlar için kurban kesmişlerdir.

–          Atalara ve onların mezarlarına yapılan saldırılar savaş nedeni bile olabilmiştir.

                Gök Tanrı İnancı

                 –  Eski Türklerde en yaygın olan inançtır.

                 –  Bu inanca göre Gök Tanrı; can veren, yaşatan ve öldürendir. İnsanlara yol gösterir ve onlara hükmeder.

                 –  Gök Tanrı inancında din adamlarına kam adı verilmiştir.

                 –  Gök Tanrı inancında;

                      * Tanrı tektir.

      * Tanrı soyuttur

      * Temizlik önemli bir unsurdur.

      * Kurban kesme geleneği mevcuttur.

 

                –   Türklerde ölen kişinin ardından yas tutulur ve ölüler için yuğ adı verilen cenaze törenleri düzenlenirdi. Bu törenlerde yuğ aşı verilen ziyafetler verilmiştir.

                 –  Türkler ölülerini kurgan adı verilen mezarlara gömmüşler ve ikinci bir hayatın varlığına inandıkları için ölen kişinin değerli eşyalarını da mezara koymuşlardır.

                 –  Kurganların başına dikili taşlara balbal adı verilmiştir.

       YORUM: Balbal taşları ölen kişinin hayattayken öldürdüğü düşman sayısınca dikilmiştir. Bu da savaşçı özelliklerin ön plana çıktığının bir kanıtıdır. Balballar mezar kültürünün olduğunun da kanıtıdır.

                 –  Türkler, cennet (uçmağ) ve cehennem (tamu)’in olduğuna inanmışlardır

         YORUM: Türklerde cennet ve cehennem kavramlarının olması ikinci bir yaşama inanıldığının bir kanıtıdır. Yorum gücünü ölçmeye yönelik sorularda bu durum ahiret inancının varlığı olarak değerlendirebilir.

          YORUM: Eski Türklerde ikinci bir yaşama inanıldığına kanıt olarak;

–          Cennet ve cehennem inancının olması,

–          Mezarlarda ölünün gündelik eşyalarına rastlanması

–          Mezarlarda mumyalanmış ölülere sıkça rastlanılması gösterilebilir

 

 

Türklerin Kabul Ettiği Diğer Dinler

Budizm – Uygurlar, Türgişler

Maniheizm – Uygurlar

Hristiyanlık – Macarlar, Bulgarlar, Peçenekler, Uzlar, Kumanlar, Avarlar

Musevilik – Hazarlar (Hazar ülkesinde Museviliğin dışında İslamiyet ve Hristiyanlık da yayılmıştır.)

 

Bazı Kavramlar

Balbal = mezar taşı

Gök Tanrı = yerin ve göğün yaratıcısı

Kurgan = mezar

Ongun = totem

Şaman-Kam-Baksı = din görevlisi

Yuğ = cenaze töreni

Okunma Sayısı 4044
Ders notunu okumak için tıklayın

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir