Bu ders notu
  • 2680 kişi okudu


Enlem

Bu ders notu sizce ne kadar yararlı?

ENLEM

Yeryüzündeki herhangi bir noktanın Ekvator'a en kısa yoldan olan uzaklığının açı cinsinden değerine Enlem denir. Derece (°),  Dakika (') ve Saniye ('') olarak ifade edilir.

Yerküre üzerinde Ekvator ile Dönenceler arasında kalan enlemlere alçak…

ENLEM

Yeryüzündeki herhangi bir noktanın Ekvator'a en kısa yoldan olan uzaklığının açı cinsinden değerine Enlem denir. Derece (°),  Dakika (') ve Saniye ('') olarak ifade edilir.

Yerküre üzerinde Ekvator ile Dönenceler arasında kalan enlemlere alçak enlemler, Dönenceler ile Kutup daireleri arasında kalanlara orta enlemler , Kutup Daireleri ile Kutup noktaları arasında kalanlara ise yüksek enlemler denir.

Enlemin Etkileri:

1-Güneş ışınlarının yere düşme açıları Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe küçülür.

Buna bağlı olarak;

a) Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe gölge boyu uzar.

90°=0

45°=cismin boyu ile gölge boyu eşit

45° den küçük açıyla gelirse gölge boyu cismin boyundan uzun olur.

b) Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe Güneş ışınlarının atmosferde aldıkları yol uzar ve tutulma artar. Böylece kaybolan enerji miktarı artmış olur.

c) Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklık azalır.

Sıcaklığın azalmasına bağlı olarak;

* Ormanlar Ekvatordan kutuplara doğru geniş karışık ve iğne yapraklı kuşaklar oluşturur.

*Orman üst sınırı,yerleşme,tarım ve kalıcı kar sınırı kutuplara doğru alçalır. (Deniz seviyesine yaklaşır)

-Kalıcı kar sınırı kutuplara doğru deniz seviyesine yaklaşır.

*Deniz suyu sıcaklıkları ve tuzluluk oranları değişir. 

(Tuzluluk oranı Kızıldeniz>Akdeniz>Baltık Denizi)

*İklim,bitki örtüsü,toprak tipleri,akarsu rejimleri,tarım ürünleri,hayvan toplulukları etkilenir.

*Nüfusun dağılışı , konut tipleri ve ekonomik faaliyetler etkilenir.

*Kutup tarafından esen rüzgarlar sıcaklığı düşürürken , Ekvatordan esen rüzgarlar sıcaklığı arttırır.

2- Güneşin öğle vakti ufuk düzlemi üzerindeki yüksekliği kutuplara doğru gidildikçe azalır.

3- Gece – gündüz arasındaki zaman farkı Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe artar. 

Örneğin: Sinop'ta gece gündüz arasındaki zaman farkı Hatay'da kinden daha fazladır.

4- Çizgisel hız (Dünyanın dönüş hızı) , Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe azalır.

 

Not: Çizgisel hızın ekvatordan kutuplara doğru azalmasına bağlı olarak güneşin doğuş ve batış süresi ekvatordan kutuplara doğru uzar.

Okunma Sayısı 2680
Ders notunu okumak için tıklayın

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir